Over deze schilderijen
Over deze schilderijen
Twee schilderijen.
Twee periodes uit mijn leven.
Twee versies van wie ik was – en wie ik ben geworden.
Het ene schilderij kreeg ik tijdens mijn actieve verslaving.
Het andere kreeg ik jaren later, midden in mijn herstelproces.
Ze zijn totaal verschillend in stijl, sfeer en energie – en toch horen ze onlosmakelijk bij elkaar.
Samen vertellen ze een verhaal over ontwikkeling, over vallen en opstaan, over inzicht en mildheid.
Over herstel.
Het schilderij met de stoel
(Titel: zonder titel, schilder: Peter Faber)
Tijdens een interview met acteur en kunstenaar Peter Faber voor BajesTV was ik in zijn atelier, omringd door zijn schilderijen.
Eén doek sprong er voor mij uit: een schilderij met een vrolijke gele stoel, met een hartje op de rugleuning.
Ik zei tegen Peter:
“Dit schilderij voelt als een welkom. Wat zal degene voor wie deze stoel klaarstaat zich welkom voelen.”
Hij glimlachte en vertelde dat dát precies zijn bedoeling was toen hij het maakte – als een van zijn vroege werken.
Na het interview mocht ik het schilderij meenemen als geschenk.
Tot op de dag van vandaag word ik er blij van als ik ernaar kijk.
Lange tijd vroeg ik me af: wie zou ik op deze manier welkom willen heten?
Het duurde jaren voordat ik mezelf dat antwoord durfde te geven.
Maar inmiddels weet ik:
Die stoel stond er voor mij. En vandaag heet ik mezelf welkom.
Het is dan ook niet voor niets dat dit schilderij onder de pagina ‘WELKOM’ op mijn website staat.
Iedere gast die ik ontvang, heet ik welkom – in ons beider belang, voor het hoogste goed.
Mijn hoop is dat iedereen zich bij mij veilig en werkelijk welkom zal voelen.
Absolute Beginners
(Schilderij met dezelfde titel, cadeau van kunstenares Penelope)
Dit schilderij kreeg ik van Penelope met wie ik destijds nauw verbonden was.
Voor mijn verjaardag verzamelde ze allerlei informatie over wie ik toen was – en verwerkte dat in een rijk en gelaagd werk.
Alles op het doek is raak:
· Oranje, mijn lievelingskleur
· Champagne, waar ik van genoot én van leed
· Catherine Deneuve, voor mij toen de mooiste vrouw op aarde
· David Bowie, en met name het nummer Absolute Beginners – waar ik me sterk in herkende
· En mijn favoriete film: One Flew Over the Cuckoo’s Nest, met Jack Nicholson
In die tijd voelde ik me zélf een absolute beginner – tastend, zoekend, overlevend.
En het schilderij? Het straalt nog altijd de chaos uit waarin ik toen leefde.
Maar inmiddels zie ik het met andere ogen.
· Oranje doet me nu ook denken aan het tweede chakra – levenskracht en creativiteit.
· Champagne herinnert me aan de dubbelheid van verslaving: het genot en het verlies.
· De “mooiste vrouw ter wereld” is allang geen feit meer – maar een vraag.
· En de champagnekurk die op het zesde chakra, het derde oog, is geschilderd… laat me nu zien dat er veel meer is dan uiterlijk alleen.
· David Bowie herken ik nu niet alleen als artiest, maar ook als mens – in zijn worsteling en zijn herstel van alcoholisme/verslaving.
En dan die film…
One Flew Over the Cuckoo’s Nest raakte me diep. Niet alleen door de film, maar door wat hij in mij opriep.
Ik kende het type dat Jack Nicholson speelt uit mijn eigen leven – uit mijn omgeving, mijn nieuwsgierigheid naar de medemens.
Later kwam ik het karakter dat Jack speelt ook tegen in de bajes en TBS.
Mijn broer was opgenomen in een gesloten inrichting in de jaren '70-'80.
De sfeer, de geur, de gesloten deuren: het heeft diepe traumatische sporen nagelaten.
Zijn zelfdoding drukte voor lange tijd een stempel op mijn kijk op de psychiatrie.
Ik vermeed het – en zelfs de Grote Beek, waar hij begraven ligt.
Pas later kon ik zien:
Dit alles heeft me gevormd. En ergens: geopend.
Tot slot
Beide schilderijen hebben voor mij een absolute waarde.
Ze zijn geen kunstobjecten in de gebruikelijke zin – het zijn spiegels.
Ze vertellen me wie ik was, wie ik werd… en dat beide versies van mij bestaansrecht hebben.
Ik kijk ernaar met mildheid.
En met dankbaarheid.